DASAR SYARIKAT BERPIAGAM BORNEO UTARA TERHADAP PENDIDIKAN DI SABAH, 1881-1940

Abstrak

Pelaksanaan pentadbiran Syarikat Berpiagam Borneo Utara mulai

tahun 1881 telah menjadi titik permulaan yang sangat penting kepada

perkembangan sistem pendidikan moden di Sabah. Sebagai sebuah

syarikat, didapati pada peringkat awal Syarikat Berpiagam Borneo Utara

lebih memfokuskan kepada pembangunan ekonomi berbanding aspek

pendidikan dalam kalangan penduduk tempatan. Sebaliknya, para mubaligh

Kristian telah mengambil langkah awal dengan menubuhkan sekolah yang

menggunakan Bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar. Pada masa yang

sama, pemodal Cina juga turut mengambil inisiatif dengan menubuhkan

sekolah Cina. Pentadbiran syarikat yang semakin kukuh memasuki dekad

terawal abad ke-20 menyebabkan aspek pendidikan mula diberi perhatian

khusus menerusi penubuhan sekolah Melayu. Langkah ini diambil berikutan

penubuhan sekolah Inggeris oleh para mubaligh Kristian dan sekolah Cina

oleh pemodal Cina yang dilihat telah berupaya mempengaruhi status quo

penduduk tempatan. Justeru sekolah yang ditubuhkan oleh pihak kerajaan

memberi keutamaan kepada penggunaan Bahasa Melayu dan pendidikan

asas. Malah dasar syarikat juga dilihat tidak menggalakkan penggunaan

Bahasa Inggeris dalam kalangan pelajar tempatan. Walau bagaimanapun,

dalam keadaan tertentu didapati pihak syarikat sendiri telah menyumbang

kepada perkembangan sekolah Inggeris yang dikelola oleh para mubaligh

menerusi pemberian bantuan kewangan. Sekolah Cina yang menggunakan

Bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar juga turut diberi bantuan

kewangan. Justeru, penubuhan sekolah oleh pihak kerajaan dan bantuan

kewangan yang diberi kepada para mubaligh dan pemodal Cina secara tidak

langsung telah menyumbang kepada perkembangan sistem pendidikan

pelbagai aliran di Sabah.