MEMBURU DAN MENJERAT HAIWAN DI TANAH MELAYU

Abstract

Harimau, gajah, badak, seladang dan buaya merupakan antara spesis

yang tidak asing dalam kehidupan fauna di Alam Melayu. Kewujudan

haiwan-haiwan ini seringkali dipaparkan dengan pandangan negatif, ganas,

kejam dan wajar dihapuskan. Meskipun begitu, bagi orang Melayu, wujud

pandangan tertentu mengenai haiwan-haiwan ini. Elemen ganas dan kejam

sememangnya merupakan sebahagian dari pandangan itu, namun dalam masa

yang sama, bagi orang Melayu, haiwan-haiwan ini bukan sahaja mempunyai

dunianya sendiri namun turut mempunyai nilai besar terutamanya dalam

konteks perubatan Melayu. Selain itu, orang Melayu turut ‘menghormati’

haiwan-haiwan ini dan tidak sewenang-wenangnya membunuh haiwan

tersebut. Dalam keadaan ini, aktiviti memburu dan menjerat haiwan ini

merupakan sebahagian dari kehidupan biasa orang Melayu. Kebolehan dan

kemahiran orang Melayu dalam memburu dan menjerat haiwan-haiwan ini

diakui. Ketika kemasukan Barat, aktiviti memburu dan menjerat haiwan

juga merupakan aktiviti yang sangat digemari. Namun antara keduanya,

iaitu antara aktiviti memburu dan menjerat haiwan yang dilakukan oleh

orang Melayu dengan pegawai kolonial, terdapat perbezaan yang ketara.

Hal-hal berkaitan dengan aktiviti memburu dan menjerat haiwan antara

orang Melayu pra-kolonial dan pegawai-pegawai kolonial inilah yang

menjadi fokus utama perbincangan ini.